Tijdens een periodieke tandartscontrole onderzoekt de tandarts systematisch uw gebit, tandvlees en mondslijmvlies op gaatjes, ontstekingen, tandsteen, slijtage en afwijkingen in tandkleur of tandstand. Een controle duurt gemiddeld 15 tot 30 minuten en vormt de basis van een goede mondgezondheid. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over wat u kunt verwachten bij een periodieke controle bij de tandarts.
Hoe lang duurt een periodieke tandartscontrole gemiddeld?
Een periodieke tandartscontrole duurt gemiddeld tussen de 15 en 30 minuten. De exacte duur hangt af van uw persoonlijke situatie: heeft u al lang geen controle gehad, zijn er klachten of wordt er ook een röntgenfoto gemaakt, dan kan het bezoek iets langer duren.
Voor een standaard controle zonder bijzonderheden rekent u op ongeveer een kwartier. De tandarts neemt in die tijd uw gebit systematisch door, stelt eventueel vragen over klachten of veranderingen die u zelf hebt opgemerkt, en geeft u advies over uw mondhygiëne. Zijn er aanvullende bevindingen die nader onderzoek vereisen, dan wordt er direct tijd ingepland of een vervolgafspraak gemaakt. Het is altijd verstandig om iets ruimer de tijd te nemen voor uw bezoek, zodat u zonder haast kunt vertrekken.
Wat controleert de tandarts precies tijdens het bezoek?
Tijdens een periodieke controle beoordeelt de tandarts uw volledige mondgezondheid. Dat betekent niet alleen de tanden zelf, maar ook het tandvlees, het mondslijmvlies, de kaak en de beet. Het gaat om een systematisch onderzoek waarbij niets aan het toeval wordt overgelaten.
Concreet let de tandarts op de volgende zaken:
- Gaatjes (cariës): aangetaste plekken op het tandoppervlak die behandeling vereisen
- Tandvleesontsteking en parodontitis: roodheid, zwelling of bloedend tandvlees dat wijst op een infectie
- Tandsteen: verkalkte aanslag die thuis niet meer te verwijderen is
- Slijtage: sporen van klemmen, knarsen of zuurinwerking op het glazuur
- Tandkleur: verkleuringen die kunnen duiden op aanslag of veranderingen in het glazuur
- Tandstandafwijkingen: verschuivingen in de stand van tanden of kiezen
- Mondslijmvlies: afwijkingen zoals zweertjes, witte vlekken of andere veranderingen die soms op een onderliggende aandoening kunnen wijzen
Bij ons controleren we ook de kaakgewrichten en vragen we actief naar klachten zoals hoofdpijn of een stijve kaak, omdat dit kan samenhangen met klemmen of knarsen. Zo krijgt u een volledig beeld van uw mondgezondheid, niet alleen van de zichtbare tandoppervlakken.
Worden er altijd röntgenfoto’s gemaakt bij een controle?
Nee, röntgenfoto’s worden niet bij elke controle automatisch gemaakt. De tandarts beslist op basis van uw persoonlijke situatie en mondgezondheid of röntgenopnamen nodig zijn. In de meeste gevallen worden ze eens per één à twee jaar gemaakt, of vaker als er aanleiding is voor nader onderzoek.
Röntgenfoto’s zijn waardevol omdat ze afwijkingen zichtbaar maken die bij een visuele inspectie niet te zien zijn, zoals gaatjes tussen de tanden, problemen met de tandwortels of botafbraak rondom het tandvlees. Bij een eerste bezoek of uitgebreide intake en zorgplan worden vaker röntgenfoto’s gemaakt om een volledig uitgangspunt te hebben. Heeft u een stabiele mondgezondheid en geen klachten, dan is de frequentie lager. Uw tandarts legt altijd uit waarom een foto wel of niet gemaakt wordt.
Wat is het verschil tussen een controle en een tandenreiniging?
Een periodieke controle en een tandenreiniging zijn twee verschillende behandelingen die elkaar aanvullen maar niet hetzelfde zijn. Bij een controle onderzoekt de tandarts uw mondgezondheid. Bij een tandenreiniging verwijdert de mondhygiënist of preventie-assistent tandsteen, plaque en aanslag van uw tanden en tandvlees.
In de praktijk worden beide behandelingen regelmatig gecombineerd, maar dat is niet altijd het geval. Een controle is gericht op beoordeling en diagnose: de tandarts stelt vast of alles in orde is of dat er actie nodig is. Een reiniging is een actieve behandeling waarbij aanslag wordt verwijderd die u thuis niet kunt wegpoetsen. Afhankelijk van uw mondgezondheid kan de tandarts of mondhygiënist adviseren hoe vaak u een reiniging nodig heeft. Sommige mensen hebben hier baat bij twee keer per jaar, anderen minder frequent. Bij ons bieden we ook de Guided Biofilm Therapy (GBT). aan, een moderne en comfortabele reinigingsmethode die verder gaat dan traditioneel tandsteen verwijderen.
Hoe vaak moet je naar de tandarts voor een periodieke controle?
Voor de meeste mensen geldt een controlefrequentie van twee keer per jaar, maar de ideale frequentie verschilt per persoon. Uw tandarts stelt op basis van uw mondgezondheid, risicoprofiel en eventuele behandelgeschiedenis een persoonlijk advies op. Sommige mensen volstaan met één controle per jaar, anderen hebben baat bij een hogere frequentie.
Factoren die de aanbevolen frequentie beïnvloeden, zijn onder andere:
- De aanwezigheid van tandvleesproblemen of een verhoogd risico op cariës
- Het gebruik van bepaalde medicijnen die de speekselproductie beïnvloeden
- Roken, wat het risico op tandvleesaandoeningen vergroot
- Een behandelgeschiedenis met veel vullingen of wortelkanaalbehandelingen
- Leeftijd en algemene gezondheid
Voor kinderen geldt een vergelijkbaar advies. Regelmatige controles van jongs af aan leggen de basis voor een gezond gebit op latere leeftijd. Heeft u vragen over hoe vaak u persoonlijk langs zou moeten komen, dan bespreken we dat graag tijdens uw bezoek.
Wat gebeurt er als de tandarts iets afwijkends vindt?
Als de tandarts tijdens een periodieke controle een afwijking constateert, wordt dit direct met u besproken. De tandarts legt uit wat er gevonden is, wat de mogelijke oorzaak is en welke behandelopties er zijn. U beslist altijd zelf welke stap u wilt zetten, met volledige informatie als basis.
De vervolgstap hangt af van de aard en ernst van de bevinding. Kleine gaatjes kunnen soms direct worden behandeld of worden nauwlettend gevolgd bij de volgende controle. Grotere problemen, zoals een ontstoken zenuw of ernstige tandvleesaandoening, vereisen een aparte afspraak voor een gerichte behandeling. In sommige gevallen verwijzen we door naar een specialist binnen ons team, bijvoorbeeld voor een wortelkanaalbehandeling of een implantaat.
Wat de bevinding ook is, u ontvangt altijd een heldere uitleg en een concreet vervolgadvies. Wij hanteren het principe: we zeggen wat we doen en we doen wat we zeggen. Zo staat u nooit voor verrassingen. Wilt u een afspraak inplannen of heeft u al een tijdje geen controle gehad? Boek eenvoudig een afspraak via ons online systeem, zonder wachtlijst.
Frequently Asked Questions
Moet ik me voorbereiden op een periodieke tandartscontrole?
Een speciale voorbereiding is niet nodig, maar het is handig om uw tanden kort voor de afspraak goed te poetsen. Noteer eventuele klachten of veranderingen die u zelf heeft opgemerkt — zoals gevoeligheid, pijn of bloedend tandvlees — zodat u deze tijdens het gesprek kunt benoemen. Heeft u nieuwe medicijnen die u gebruikt of zijn er veranderingen in uw algemene gezondheid? Vermeld dit dan ook aan de tandarts, want dit kan invloed hebben op uw mondgezondheid.
Wat als ik al een lange tijd niet naar de tandarts ben geweest?
Als u langer dan een jaar geen controle heeft gehad, is het verstandig om zo snel mogelijk een afspraak te maken. De tandarts zal in dat geval een uitgebreidere intake uitvoeren en mogelijk röntgenfoto’s maken om een goed startpunt te hebben. Schrik niet als er meerdere aandachtspunten worden gevonden — dat is juist de reden waarom regelmatige controles zo belangrijk zijn, en een goed behandelplan zorgt ervoor dat alles stap voor stap wordt aangepakt.
Is een periodieke controle pijnlijk?
Een standaard periodieke controle is voor de meeste mensen pijnloos. De tandarts gebruikt een klein haakje (sonde) om het tandoppervlak en de tandvleesranden te beoordelen, wat hooguit een licht ongemakkelijk gevoel kan geven. Als u tandvleesproblemen heeft of gevoelige tanden, kunt u dit vooraf aangeven zodat de tandarts hier rekening mee kan houden. Pijn tijdens een controle is een signaal dat er iets aan de hand is en verdient altijd aandacht.
Wordt een periodieke tandartscontrole vergoed door mijn zorgverzekering?
Voor volwassenen (18 jaar en ouder) valt een periodieke tandartscontrole doorgaans onder de aanvullende tandartsverzekering en niet onder het basispakket. De vergoeding hangt af van uw specifieke verzekering en het aanvullende pakket dat u heeft afgesloten. Voor kinderen tot 18 jaar worden tandartskosten, inclusief controles, wel vergoed vanuit het basispakket. Controleer uw polisvoorwaarden of neem contact op met uw zorgverzekeraar om te weten wat u precies vergoed krijgt.
Kan ik ook tussentijds naar de tandarts gaan als ik klachten heb tussen twee controles in?
Absoluut — wacht niet tot uw volgende geplande controle als u klachten ervaart zoals pijn, zwelling, een gebroken tand of aanhoudend bloedend tandvlees. Klachten vroegtijdig laten onderzoeken voorkomt vaak grotere problemen en uitgebreidere behandelingen. De meeste tandartspraktijken bieden ook spoedafspraken aan voor acute klachten, zodat u snel geholpen kunt worden.
Wat zijn veelgemaakte fouten in de mondhygiëne die de tandarts regelmatig tegenkomt?
Een van de meest voorkomende fouten is te hard poetsen of een te harde tandenborstel gebruiken, wat juist tandvleesslijtage en glazuurschade veroorzaakt. Veel mensen vergeten ook consequent te flossen of interdentale borsteltjes te gebruiken, waardoor aanslag en gaatjes tussen de tanden onopgemerkt kunnen ontstaan. Verder spoelen veel mensen direct na het tandenpoetsen hun mond met water, waardoor het fluoride uit de tandpasta minder effectief is — beter is het om het schuim gewoon uit te spugen zonder extra te spoelen.
Hoe kan ik de gezondheid van mijn gebit tussen twee controles in op peil houden?
De basis bestaat uit twee keer per dag poetsen met een fluoridehoudende tandpasta, dagelijks flossen of interdentale borsteltjes gebruiken, en het beperken van suikerhoudende en zure dranken en voeding. Gebruik bij voorkeur een elektrische tandenborstel voor een effectievere reiniging. Heeft u last van klemmen of knarsen, vraag dan naar een bitje om uw gebit te beschermen. Consistentie in uw dagelijkse routine is de beste garantie voor een gezond gebit tussen uw controles door.